9 خرداد 1397 , 15:00
بر چه اساسی بهائیان در ایران اجازه تحصیل در دانشگاه را ندارند؟

بر چه اساسی بهائیان در ایران اجازه تحصیل در دانشگاه را ندارند؟

داتیکان در گفتگو با دکتر محمد شریف بررسی کرد.

داتیکان-فرود نودهی: «دیوان عدالت اداری: بهائیان در ایران علاوه بر محرومیت از اشتغال در اماکن دولتی، حق تحصیل در دانشگاه‌های ایران را نیز ندارند.» این رأی دیوان عدالت اداری در سال 1395 در خصوص شکایت یکی از شهروندان بهایی که پس از قبولی در کنکور سراسری، از تحصیل وی ممانعت کردند، صادر شد. مستند رأی دیوان عدالت اداری، مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی است که بر اساس آن، بهائیان در ایران نه اجازه تحصیل دارند و نه می‌توانند در مشاغل دولتی فعالی نمایند.

البته باید متذکر شد، تعداد کسانی که مشمول این مصوبه شورای عالی انقلاب فرهنگی می‌شوند بسیار بیشتر از این است و فقط در سال 1393 حدود 360 نفر از بهائیان در نامه‌ای به حسن روحانی خواستار توقیف این محرومیت شده بودند. اینکه شورای عالی انقلاب فرهنگی با چه استنادی چنین مقرره‌ای تصویب کرده یک مسأله است، استناد دیوان عدالت اداری به آن، مسأله‌ای دیگر و از همه مهمتر نادیده گرفتن اصول مختلف قانون اساسی که نقض این مصوبه است، مسأله‌ای دیگر می‌باشد. داتیکان در گفتگو با دکتر محمد شریف، حقوقدان و عضو هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی تهران، ایرادات حقوقی این رأی و مصوبه را مورد بررسی قرار می‌دهد.

شریف در ابتدا با اشاره به مسأله تابعیت در ایران، گفت: «با توجه به اینکه اشخاصی که در قلمرو سرزمینی جمهوری اسلامی ایران زندگی می‌کنند با این فرض و با این دیدگاه باید با آن‌ها برخورد کرد که در پناه نظامی سیاسی حاکم بر ایران قرار دارند. در بند یک ماده 976 قانون مدنی اماره سکونت در نظر گرفته شده است. یعنی سکونت به معنای تابعیت است مگر اینکه اسنادی خلافش را ثابت کند. ماده 976 قانون مدنی در مورد کسانی است که تبعه ایران محسوب می‌شوند، در هیچ کدام از بندهای این ماده، گرایشات مذهبی را در نظر نگرفته است. از این رو باید گفت در نخستین مرحله، بهائیان به عنوان ایرانی محسوب می‌شوند.»

این استاد دانشگاه در ادامه به قانون اساسی به عنوان مهمترین قانون کشور اشاره کرد و اینکه چند اصل این قانون به طور مشخص به این مسأله اشاره کرده است. او در ادامه گفت: «در قانون اساسی ما انسان‌ها با توجه به نگرش‌های مذهبی به سه بخش تقسیم شده‌اند: اصل 12 قانون اساسی دین رسمی کشور را اسلام و مذهب جعفری اثنی عشری می‌داند و سایر فرق اسلامی را دارای احترام کامل و آزاد در انجام مراسم مذهبی در نظر می‌گیرد. اصل 13 قانون اساسی راجع به اقلیت‌های دینی شناخته شده در ایران صحبت می‌کند و حقوق آن‌ها را مطرح می‌نماید. با توجه به اینکه این دو اصل تمامی مردم ایران را در بر نمی‌گیرد، اصل 14 قانون اساسی اضافه شده که درباره تمامی افراد غیر مسلمان و از جمله بهائیان می‌باشد. اصل 14 قانون اساسی بدین شرح می‌باشد: «به حکم آیه شریفه «لا ینهاکم الله عن الدین لم یقاتلوکم فی الدین و لم‏ یخرجوکم‏ من دیارکم‏ ان تبروهم و تقسطوا الیهم ان‏ الله یحب المقسطین» دولت جمهوری اسلامی ایران و مسلمانان موظفند نسبت به افراد غیر مسلمان با اخلاق حسنه و قسط و عدل اسلامی عمل نمایند و حقوق انسانی آنان را رعایت کنند. این اصل در حق کسانی اعتبار دارد که بر ضد اسلام و جمهوری اسلامی ایران توطیه و اقدام نکنند.» در این اصل تصریح شده که دولت جمهوری اسلامی و مسلمانان باید حقوق بدیهی این افراد را رعایت کند و طبیعتا یکی از بدیهی‌ترین حق‌ها حق آموزش است.»

عضوی هیأت علمی دانشگاه علامه طباطبایی در ادامه به اصل 19 قانون اساسی اشاره کرد و اینکه در این اصل تمامی مردم ایران را خطاب قرار داده و هیچگونه گرایش دینی را مطرح نکرده است. او در این خصوص گفت: «اصل 19 قانون اساسی دامنه شمول بسیار گسترده‌ای دارد و صراحتا سخن از مردم ایران به میان می‌آورد. هر زمان سخن از مردم ایران است یعنی گرایشات دینی جایی در این اصل ندارد و تمامی مردم ایران از حقوق مندرج در اصل 19 برخوردار هستند. علاوه بر این باید گفت، اصل 30 قانون اساسی به طور مشخص به بحث آموزش اختصاص دارد و نکته مهم اینجاست که در این اصل از عنوان همه ملت استفاده شده و هیچ اشاره‌ای به گرایشات دینی و مذهبی نداشته است. بنابراین باید گفت که هیچ یکی از این اصول بر اساس گرایشات دینی تنظیم نشده و کاملاً عمومیت دارند.»

این استاد حقوق عمومی دانشگاه علامه طباطبایی تهران در ادامه به آیه 70 سوره اسراء اشاره کرد که این آیه به طور مشخص به کرامت انسانی اشاره می‌کند و این آیه یکی از عالی‌ترین احکام حقوق بشر است که در قرآن وجود دارد. این آیه بدین شرح می‌باشد: «و لقد کرمنا بنی ادم و حملناهم فی البر و البحر و رزقناهم من الطیبات وفضلناهم علی کثیر ممن خلقنا تفضیلا. و به تحقیق فرزندان آدم را گرامی داشتیم و آنها را بر مرکب‌های دریایی و زمینی سوار کردیم و از هر غذای پاکیزه به آنهاروزی دادیم و آنها را بر بسیاری از مخلوقات خود برتری دادیم و چه برتری دادنی»

شریف ادامه داد: «همه این مسائل را که در نظر بگیریم، مگر در گرفتن مالیات بر اساس گرایش دینی عمل می‌شود. مگر می‌آیند از مسلمانان بیشتر از بهائیان مالیات بگیرند و یا بالعکس. وقتی از تمام مردم ایران مالیات گرفته می‌شد در ازای پرداخت مالیات هم باید حقوق مساوی باشد. عوارضی هم که شهرداری از مردم می‌گیرد ربطی به گرایشات دینی ندارد . بنابراین بدیهی است که در برابر گرفتن عوارض، خدمات برابر هم باید به تمامی مردم اعطا شود. بنابراین هیچ دلیل قانونی وجود ندارد، افرادی که هم وطن ما محسوب می‌شوند به خاطر گرایش دینی از برخی حقوق طبیعی محروم نماییم. همچنین باید متذکر شد که اصول قانون اساسی عمومیت دارد و هیچ خصوصیتی نمی‌تواند نمی‌تواند این عمومیت را نقض نماید.»

 

  • منبع : www.datikan.com
  • بازدید : 216
کد امنیتی * CAPTCHA reload_32