• وضعیت حقوقی ید مشتری در اخذ به شفعه
  • سلام وقت بخیر .من دانشجوی ترم 8 رشته حقوق هستم. یک سوال از خدمتتون داشتم. اگر براتون امکان داره درباره ی وضعیت حقوقی ید خریدار، در هنگامی که مال مشاعی را خریده و شریک دیگر حق اخذ به شفعه دارد توضیح بدهید.
1400/07/01

سلام و احترام

بر اساس ماده 818 قانون مدنی مشتری نسبت به عیب و خرابی و تلفی که قبل از اخذ به شفعه در ید او حادث شده باشد ضامن نیست و هم چنین است بعد از اخذ به شفعه و مطالبه در صورتی که تعدی یا تفریط نکرده باشد. طبق این ماده در خصوص مسئولیت خریدار نسبت به تلف و عیب مبیع در زمانی که مبیع در تصرف اوست، چند فرض قابل طرح است:

الف) پیش از اخذ به شفعه:

خریدار ضامن نیست و در فرض تلف، حق شفعه زائل می شود و در فرض عیب، شفیع مختار است که کل ثمن را بدهد و اخذ شفعه کند یا این که از اخذ به شفعه صرف نظر کند ولی حق کسر کردن از ثمن ( ارش ) به استناد حدوث عیب را ندارد.

ب) پس از اخذ به شفعه و پیش از مطالبه:

ید مالکانه خریدار به ید امانی تبدیل می شود و مطابق قواعد امانت مسئول نیست مگر در فرض تقصیر؛ بنابراین چنان چه مال، بدون تقصیر مشتری، در ید او تلف یا معیوب شود این زیان بر شفیع وارد می شود زیرا قاعده تلف مبیع قبل از قبض مندرج در ماده 387 قانون مدنی در شفعه اجرا نمی شود.

پ) پس از اخذ به شفعه و مطالبه ( تقاضای تسلیم مال ):

پس از مطالبه، مشتری باید در اولین فرصت عرفی ممکن، مال را تسلیم شفیع کند و گرنه ید امانی او به ید ضمانی تبدیل می شود و ضامن تلف و عیب است ولو مستند به وی نباشد.

-->